ABİGEM Anasayfa --> KOBİ Dünyası --> İnsan Kaynakları
Anasayfa : Site Haritası : İletişim
Giriş
: Kayıt
English
İlgilendiğiniz ABİGEM’in sayfasına hızlı erişmek için bir ABİGEM seçiniz
  • ABİGEM AğıABİGEM Ağı
  • ABİGEM'lerABİGEM'ler
  • ABİGEM 3 ProjesiABİGEM 3 Projesi
  • KOBİ DünyasıKOBİ Dünyası
  • B2B İşbirliğiB2B İşbirliği
  • Sanal FuarSanal Fuar
  • Firma RehberiFirma Rehberi

İnsan Kaynakları

İnsan Kaynakları Yönetimi

Küreselleşme ile birlikte işletmeler ayakta kalabilmek için rekabet becerilerini sürekli geliştirmek zorundadırlar. Rekabette başarı sağlamanın en önemli yollarından biri, işletmelerin sahip olduğu en önemli değer olan insan kaynağına yatırım yapmak ve bu kaynağı en verimli şekilde kullanmaktır.

Ülkemizde toplam işletmelerin % 99´undan fazlasını oluşturan KOBİ’lerin büyük çoğunluğu insan kaynakları konusuna yeterince ilgi göstermediği ve önem vermediği için maalesef verimlilik ve kalite açısından gelişme gösterememekte, bu nedenle de rekabet etmekte zorlanmaktadırlar. KOBİ’lerimizde personel yönetiminden insan kaynakları yönetimine geçiş halen tam olarak sağlanamamıştır. İşletmelerin çoğunda insan kaynakları birimleri muhasebe birimi içerisinde personel özlük işleri yapan bir birim olarak yer almaktadır. Yeterli bilgiye ve deneyime sahip olmayan kişilerin insan kaynağını yönetmeye çalışması sonucunda da firmalar kurumsallaşamamakta ve gelişememektedirler.

Personel yönetimi; işe alma, işten çıkarma ve arşiv tutma, ücret bordrolarını hazırlama gibi idari işler bütünüdür. İnsan kaynakları yönetiminde; insanın işletme için en değerli sermaye olduğu anlayışıyla birlikte personel yönetimi kapsamındaki görevlere çok daha fazla uzmanlık gerektiren yeni görevler eklenmiştir. İnsan kaynakları yönetiminin temeli personel yönetimi olmakla beraber aralarında önemli farklılıklar bulunmaktadır. Personel yönetimi çalışan ile işletme arasındaki teknik ilişkileri düzenleyen idari bir fonksiyondur ve işgücü maliyetlerini asgari seviyede tutmayı amaçlar. İnsan kaynakları yönetimi ise aksine, işgücünü üretimin önemli bir faktörü ve katma değer yaratmanın önemli bir öğesi olarak görmektedir.

İnsan kaynakları yönetimi, bir işletmenin en değerli varlığının yani çalışanlarının etkin bir şekilde yönetilebilmesi amacıyla gerçekleştirilen faaliyetler bütünüdür. İnsan kaynakları yönetimi ile amaçlanan; çalışanların işletmeye katkılarının en üst düzeye çıkarılması, işletmeyle bütünleşmelerinin sağlanması ve memnuniyetlerinin artırılmasıdır.

İnsan kaynaklarının yönetimi etkili bir şekilde yürütülmesi durumunda işletmelere sağlayacağı yararlar şunlardır:

 İşgücü sirkülasyonu olarak adlandırılan, işten ayrılan ve işe yeni başlayan personel oranındaki düşüş
 İşe devamsızlık oranındaki azalma
 İş kazalarının sebep olduğu kayıpların azalması
 Ürün / hizmet kalitesinin yükselmesi
 Hatalı üretimin azalması
 Optimum işlem düzeyine ulaşma ve verimlilikte artış
 Yapılan yatırımlardan maksimum fayda
 Masrafların azalması
 Satış miktarlarında ve kârda artış
 İşletmenin imajına olumlu yönde katkı
 İş ortamında motivasyonun yükselmesi
 Aidiyet hissi yüksek ve mutlu çalışanlar

İnsan kaynakları yönetiminin uğraş alanları arasında; insan kaynakları planlaması, iş analizleri, iş tanımı,  uygun insan kaynağı seçimi, eğitimi ve geliştirilmesi, kariyer planlaması, performans değerlendirme, ücretlendirme, işletme kültürünün yerleştirilmesi, çalışanların motivasyonlarının artırılması, iş tatmini, stres ve çatışma yönetimi, sağlıklı ve güvenli bir çalışma ortamının sağlanması ve endüstriyel ilişkiler yer almaktadır.

İnsan kaynakları bölümünün fonksiyonlarını aşağıdaki gibi özetleyebiliriz:

 İşe Alma: İşe alma süreci insan kaynağı planlaması ile başlar. İnsan kaynağı planlaması özetle; işletmenin tüm bölümleri için gerekli olan personel ihtiyacının nitelik ve nicelik olarak saptanması ve insan kaynağının nereden, ne zaman ve nasıl karşılanacağının belirlenmesidir.

Ardından iş tanımı ve iş gereklerini içeren iş analizi hazırlanır. İş tanımı, bir işte gerçekleştirilen görev ve sorumlulukların yazılı dökümüdür. İş gerekleri ise; iş tanımına bağlı olarak bu görevi yürüten kişinin sahip olması gereken bilgi, beceri, yetenek, kişilik özelliklerini içerir. Bir işletmede, bir işle ilgili olarak, o işi belirleyen davranışları, görevleri, işin şartlarını sistematik bir şekilde toplayan, analiz eden ve sonuçların belgelenmesini sağlayan sürece iş analizi denir.

Daha sonra personel bulma ve seçme sürecine geçilmektedir. Özellikle nitelikli elemanları bulmak ve bu kişileri işletmede tutabilmek insan kaynakları yönetiminin en önemli görevlerinden biridir. İşe uygun eleman alınmadığı taktirde verimliliğin düşmesi, moralsizlik, çatışma, iş kazaları, zaman kaybı gibi sonuçlar doğmaktadır.

Mülakat, psikometrik testler ve yetenek testleri, referans araştırması, sağlık kontrolü aşamalarından sonra işe yerleştirme ve oryantasyon ile süreç sonlandırılmaktadır.

 Eğitim ve Geliştirme: Personelin eğitim ihtiyacı analiz edildikten sonra eğitim planlaması yapılır. Bu plana göre uygulanan eğitimlerin ardından yapılan değerlendirme ile eğitimin yeterli olup olmadığı ve çalışanların yaptıkları işlere katkısı ölçülür.

 Performans Değerlendirme: Hedeflerin ve yetkinliklerin saptanması ve performans kriterlerinin oluşturulmasının ardından çalışanların performansı ölçülür. Performans ölçümü daha önce belirlenmiş olan performans kriterlerine göre; çalışanların sergilediği performansı saptamaktır. Bunun için genellikle her altı ayda bir performans görüşmeleri yapılır. Performans görüşmeleri, bir önceki görüşmede kararlaştırılmış olan tüm görev ve faaliyetleri kapsar ve bir sonraki dönemin hedeflerini içerir.

 Kariyer Planlama: Kariyer planlama; insan kaynağının etkin olarak kullanılmasını sağlayarak verimliliği ve performansı artırır. Personel arasında eşitlik sağlar. Terfi imkânı sunar. İşletmeye bağlılığı artırır. Çalışanların iş tatminlerinin artmasını sağlar. Personelin eğitim ihtiyaçlarını belirleyerek eksikliklerini tamamlamaları için yönlendirici olur. Çalışanları ve iş başarısını geliştirir.

 İş Değerlemesi ve Ücretlendirme: İş değerlemesi, bir işin belirli ölçütler açısından mevcut diğer işlerle kıyaslanması  çalışmasıdır. İş değerlemesi, iş analizleri ile başlar ve genellikle ücretlendirme çalışmasıyla son bulur. İnsan kaynakları yöneticileri, işletmelerin ücret sistemlerini geliştirirken pazar araştırmalarından, iş analizi tekniklerinden ve çalışanlarla yılın belirli dönemlerinde gerçekleştirilen performans görüşmelerinden faydalanır.

 Endüstriyel İlişkiler: Toplu sözleşme, yasal uyuşmazlıklar ve iş sözleşmeleri endüstriyel ilişkiler kapsamındadır ve insan kaynakları yöneticilerinin iş hukukunu ilgilendiren bu konularda uzman olması gerekir.

 İş Sağlığı ve Güvenliği: Çalışanları iş kazaları ve meslek hastalıklarından korumaya yönelik önlemleri almak ve onları bu konuda bilgilendirmek, iş sağlığı ve güvenliğinin temelini oluşturmaktadır. İnsan kaynakları yönetimi bu konudaki yasal uygulamaları yerine getirmekle yükümlüdür.

 Özlük İşleri: İşe giriş işlemleri, bordro hazırlama, yasal sorumlulukların yerine getirilmesi ve işten çıkış işlemleri, tüm işletmelerde personelle ilgili olarak uygulanan zorunlu işlemlerdir ve insan kaynağı yönetiminin en temel işlevidir.

İnsan kaynakları yönetimi konusunda daha fazla bilgiye ihtiyaç duyan KOBİ’lerimiz ABİGEM eğitimleri ve danışmanlık hizmetlerinden yararlanabilirler.